Chúng ta biết rằng, Các bản phân phối hệ điều hành ngày này đều hoạt động được theo cơ chế đa nhiệm, tức là có thể thực thi cùng lúc nhiều tác vụ khác nhau tại cùng một thời điểm. Mặc dù thực tế nếu xét ở khía cạnh hệ thống thì các chương trình đã được phân chia thời gian hoạt động và hệ điều hành Linux sẽ điều phối hoạt động của các chương trình này theo một thứ tự tuần tự.
Ngoài cơ chế đa nhiệm, Linux còn hỗ trợ cơ chế đa người dùng, tức là có nhiều người dùng cùng sử dụng hệ thống với các chương trình khác nhau. Để quản lý được các chương trình này thì hệ điều hành cần phải quản lý và điều phối tốt tất cả các tiến trình phát sinh ra trong hệ thống.

Trong bài này, chúng ta sẽ tìm hiểu thêm về một số cách nhằm quản lý process và service trong hệ điều hành Linux.

1. Quản lý Process
1.1. Lệnh quản lý tiến trình

*) Top

top

Câu lệnh top là một phương thức cổ điển nhất để bạn xem việc chiếm dụng tài nguyên hệ thống, và xem những tiến trình nào chiếm dụng tài nguyên nhiều nhất. Những tiến trình chiếm dụng tài nguyên nhiều nhất sẽ được hiển thị đầu tiên.

Một số thông tin biết được qua lệnh Top:
Dòng đầu tiên cho biết thời gian uptime kể từ khi hệ thống khởi động, số người dùng thực tế đang hoạt động và tải trung bình của hệ thống.
Dòng thứ hai là thống kê về số lượng tiến trình, bao gồm tổng số tiến trình (total), số đang hoạt động (running), số đang ngủ/chờ (sleeping), số đã dừng (stopped) và số không thể dừng hẳn (zombie).
Dòng thứ 3-5 lần lượt cho biết thông tin về CPU, RAM và bộ nhớ Swap
Các dòng còn lại liệt kê chi tiết về các tiến trình như định danh (PID), người dùng thực thi (USER), độ ưu tiên (PR), dòng lệnh thực thi (COMMAND) …..
Để thoát khỏi top, ấn tổ hợp phím tắt Ctrl + C. Tổ hợp phím này cũng dùng để kill các ứng dụng đang chạy từ Terminal.

*) ps

Câu lệnh ps liệt kê danh sách các tiến trình đang chạy.
Câu lệnh ps -A sẽ liệt kê danh sách tất cả tiến trình đang chạy trên hệ thống.
Nếu cảm thấy danh sách có vẻ quá dài, bạn có thể dùng lệnh sau để hiển thị một danh sách ngắn hơn:

ps 
ps -A 
ps -A | less

Ngoài ra, bạn có thể chỉ định tiến trình cụ thể bằng lệnh grep. Ví dụ sau đây sẽ tìm kiếm tiến trình firefox trên hệ thống:

ps -A | grep firefox

Ngoài ra, nếu bạn muốn xem tiến trình hiển thị theo dạng danh sách cấu trúc cây thì có thể dùng lệnh:

pstree

So với lệnh Top hiển thị một cách realtime các tiến trình thì PS chỉ hiển thị thông tin tại thời điểm khởi chạy lệnh.
Để thoát nhấn phím q

1.2. Kết thúc một tiến trình

Nhiều khi trong quá trình sử dụng hệ thống, một tiến trình nào đó bị treo (not responding), chúng ta cần phải ngắt tiến trình này nhưng không thể ngắt theo cách thông thường. Để làm được việc này, bạn phải thực hiện một trong các cách sau:

kill PID

Để kill các ứng dụng cứng đầu, bạn dùng lệnh kill -KILL PID hoặc kill -9 PID.
Câu lệnh này dùng để tắt các tiến trình, bằng cách cung cấp PID của chúng. PID này có thể được lấy từ một số các lệnh sau:

ps -A hoặc ps -A | grep firefox 
pgrep firefox 
ps aux | grep firefox

Ngoài ra, trong một số trường hợp để ngắt tiến trình một cách nhanh chóng, bạn có thể dùng lệnh sau:

pkill killall

Hai câu lệnh này cho phép bạn kill tiến trình bằng cách cung cấp tên của chúng:
ví dụ:
-> pkill firefox
-> killall firefox

2. Quản lý Service

2.1. Lệnh quản lý Service hay dùng:

service -–status-all

Lệnh này dùng kiểm tra tất cả các service và tình trạng của nó, Trong đó:
+ là biểu hiện cho các Service đang chạy (running)
– là biểu hiện cho các Service đang không chạy (stopped)
? là biểu hiện cho các Service không xác định được trạng thái

2.2. Lệnh khởi động dịch vụ:

service tên_dịch_vụ start | stop | restart 
hoặc 
/etc/init.d/tên_dịch_vụ start | stop | restart

Ví dụ:
service mysql stop
/etc/init.d/mysqld start

Tuy nhiên, tùy theo từng bản distro của Linux, các lệnh quản lý service có thể khác đôi chút hoặc là có thể vẫn sử dụng các lệnh chung này hoặc là có các cách sử dụng riêng khác.

Ví dụ: để restart dịch vụ nginx trên ubuntu có thể sử dụng một trong các lệnh sau:

#systemctl restart nginx-service 
#service nginx restart 
#system -s nginx

Nguồn: tổng hợp từ internet

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây